“سمپوزیوم زیست شناسی مولکولی منطقه اژه 2026″، به میزبانی دانشکده مهندسی و علوم طبیعی دانشگاه Acıbadem، گروه زیست شناسی مولکولی و ژنتیک، دانشمندان برجسته از ترکیه و یونان را در استانبول گرد هم آورد. پروفسور دکتر رئیس بخش زیست شناسی مولکولی و ژنتیک دانشگاه Acıbadem در جشنواره علمی دو روزه به ریاست باتو ارمان، قابل توجه ترین تحقیقات در زمینه زیست شناسی مولکولی و ژنتیک در سال های اخیر مورد بحث و بررسی قرار گرفت. تحقیقاتی که آینده را در زیست شناسی مولکولی و ژنتیک شکل خواهند داد با پیشرفت های چشمگیر از درمان سرطان تا پیری سالم مورد بحث قرار گرفت.
ارائهها در طیف گستردهای از موضوعات، از زیستشناسی سرطان گرفته تا توسعه دارویی با پشتیبانی هوش مصنوعی، از مکانیسمهای مولکولی پیری تا فناوریهای ارگانوئید، از تحقیقات میتوکندری تا درمانهای سلولی نسل جدید، تحول سریع در پزشکی و بیوتکنولوژی را آشکار کردند. کارشناسان دانشگاه بوغازیچی، دانشگاه بیلکنت، دانشگاه کوچ، دانشگاه فنی گبزه و مراکز تحقیقاتی پیشرو یونان در مورد فناوریهای سلامت آینده و رویکردهای درمانی شخصی بحث کردند.
رئیس سمپوزیوم پروفسور اظهار داشت که هدف اصلی این رویداد گرد هم آوردن محققان در ترکیه و یونان حول اهداف علمی مشترک است. دکتر باتو ارمان می گوید: “در این سمپوزیوم، ما سعی کردیم دانشمندانی را که مطالعات مهمی در زمینه زیست شناسی مولکولی در ترکیه انجام می دهند با محققانی در یونان گرد هم بیاوریم. دانشمندان ارزشمندی از دانشگاه های فنی بوغازیچی، بیلکنت، کوچ و گبزه در آن شرکت کردند. در طول سمپوزیومی که به میزبانی دانشگاه علمی آکیبادم برگزار شد. جشن به مدت دو روز برگزار شد.»
پروفسور دکتر باتو ارمان تاکید می کند که این سمپوزیوم نه تنها در به اشتراک گذاشتن تحقیقات موجود بلکه در ایجاد همکاری های جدید مهم است و می گوید: “محققانی که روی موضوعات بسیاری از سرطان گرفته تا بیماری های عصبی، از اختلالات سیستم ایمنی گرفته تا زیست شناسی پیری کار می کنند، این فرصت را داشتند که گرد هم آیند و زمینه های کاری مشترک ایجاد کنند.”
عصر جدید در تحقیقات سرطان: CAR-T و درمانهای سلولی امید میدهند
یکی از موضوعات برجسته این سمپوزیوم، زیست شناسی سرطان و فناوری های ایمونوتراپی نسل جدید بود. پروفسور دکتر باتو ارمان بیان کرد که تحقیقات روی انکوژن KRAS که نقش مهمی در سرطان پانکراس دارد و رویکردهای جدید درمان سلولی توجه زیادی را به خود جلب کرده است و گفت: “تحقیق در مورد اینکه چگونه ژن KRAS که یک انکوژن بسیار مهم در سرطان است، بر سلول های سرطانی پانکراس تاثیر می گذارد، امیدوار کننده است. علاوه بر این، ما سلول های سلولی CAR-T بودند و نسل جدیدی را توسعه دادند که CAR-T بودند. در این سمپوزیوم مورد بحث قرار گرفت.
پروفسور دکتر باتو ارمان با اشاره به اینکه درمان های سلولی CAR-T و NK یکی از قوی ترین نمونه های پزشکی شخصی سازی شده است، سخنان خود را اینگونه ادامه می دهد: “سلول های ایمنی گرفته شده از خون بیمار در محیط آزمایشگاهی برای حمله به سرطان اصلاح ژنتیکی شده و به بیمار بازگردانده می شوند. این سلول ها می توانند به طور بسیار موثری به تومور حمله کنند. مراکز پیشرو تحقیقات CAR-T.”
هدف آینده درمان های شخصی سرطان است
پروفسور دکتر باتو ارمان با تاکید بر اینکه در سالهای اخیر انقلابی در درمان سرطان رخ داده است، میگوید که درمانهای سلولی نه تنها در سرطانهای خون، بلکه در تومورهای جامد نیز در سالهای آتی فراگیر خواهند شد: “دیگر در نقطه پنج سال پیش نیستیم. علم و فناوری با سرعت فوقالعادهای در حال پیشرفت هستند. در حال حاضر، در حال حاضر، درمانهای سلولی به طور کامل در کنترل سرطانها بسیار موفق هستند و حتی سرطانها را از بین میبرند. هدف ما استفاده موثر از این درمان ها در تومورهای جامد مانند روده بزرگ، سینه، سرطان تخمدان و تومورهای مغزی مانند نوروبلاستوما در 5-10 سال آینده است. و روش های درمانی موثرتری را توسعه دهند. اکنون می توانیم درمان های خاص تومور را توسعه دهیم. داروی آینده درمان شخصی خواهد بود.»
رمز پیری در میتوکندری پنهان است
یکی از موضوعات قابل توجه این سمپوزیوم، زیست شناسی پیری و تحقیقات میتوکندری بود. پروفسور، یکی از پژوهشگران برجسته زیست شناسی سالمندی در جهان، تحصیلات خود را در بنیاد یونانی تحقیقات و فناوری هلاس (FORTH) ادامه می دهد. دکتر Nektarios Tavernarakis با تاکید بر اینکه میتوکندری ها تنها منبع انرژی سلول ها نیستند، می گوید: “میتوکندری ها اغلب به عنوان نیروگاه های سلول های ما توصیف می شوند. با این حال، تحقیقات ما نشان می دهد که میتوکندری ها بسیار بیشتر از این هستند. آنها در مرکز فرآیند پیری قرار دارند و نقش مهمی در پیدایش حیات پیچیده ایفا می کنند.”
پروفسور دکتر نکتاریوس تاورناراکیس با بیان اینکه وخامت میتوکندری راه را برای بیماریهای مرتبط با افزایش سن مانند آلزایمر و بیماریهای قلبی هموار میکند، ادامه میدهد: میتوکندری آسیبدیده یا ناکارآمد باعث تجمع زبالهها در سلول میشود. این امر باعث اختلال در تولید انرژی میشود و در بسیاری از بیماریهای مزمن در فرآیند التهاب ایجاد میشود. آلزایمر و پارکینسون.”
پروفسور دکتر با بیان اینکه یکی از مهم ترین نتایج تحقیقاتش، روشن کردن مکانیسم بازیافت بیولوژیکی به نام میتوفاژی است، گفت: “یک تعادل بسیار ظریف بین تشکیل میتوکندری های جدید و پاکسازی میتوکندری های قدیمی و آسیب دیده وجود دارد. درک ما از سیگنال های مولکولی حاکم بر این سیستم، دری را به روی توسعه سلول ها در آینده باز می کند.” تاورناراکیس.
پروفسور دکتر باتو ارمان همچنین توجه خود را به پیشرفت سریع در تحقیقات پیری جلب می کند و ارزیابی زیر را انجام می دهد: “میتوکندری های درون هر یک از سلول های ما نقش مهمی در زندگی سالم ایفا می کنند. با توسعه داروهایی که میتوکندری ها را هدف قرار می دهند در 5 تا 10 سال آینده، عمر طولانی تر و پیری سالم تر امکان پذیر خواهد بود. ما قادر خواهیم بود در برابر بیماری ها مقاومت بیشتری داشته باشیم.”
علل بیماری ها را می توان با دنبال کردن ردپای در DNA درک کرد
یکی از سخنرانان بین المللی این سمپوزیوم پروفسور است که در مؤسسه بیولوژی مولکولی و بیوتکنولوژی بنیاد تحقیقات و فناوری (FORTH)، بزرگترین مؤسسه تحقیقاتی یونان، کار می کند. دکتر الکساندروس پیتیس تحقیقات خود را در مورد منشا حیات با شرکت کنندگان در میان گذاشت.
پروفسور دکتر با بیان اینکه تاریخ تکاملی حیات را با استفاده از داده های ژنومی تحقیق کرده است، “در مطالعات خود، ما از طرح دیجیتالی DNA برای پاسخ به سوالات مهم در مورد چگونگی پیدایش و تکامل حیات استفاده می کنیم. با مقایسه ژنوم موجودات بسیار متفاوت، از قارچ های ساده گرفته تا حیوانات پیچیده، چگونگی ظهور نوآوری های بیولوژیکی عمده، مانند سیستم عصبی که مسئول تولید انرژی است، میتوکوندریا می گوید.”
پروفسور دکتر الکساندروس پیتیس با تعریف تحقیق خود به عنوان “باستان شناسی مولکولی” ادامه می دهد: “ما مانند باستان شناسانی که فسیل ها را حفاری می کنند در زمین حفاری نمی کنیم. در عوض، ما در انبوهی از داده های ژنتیکی حفاری می کنیم. ما در تلاش هستیم تا ابزارهای ژنتیکی باستانی را کشف کنیم. مغز ما را قادر می سازد تا بفهمیم که چرا این ساختارهای بیولوژیکی به ما کمک می کنند تا از کجا انرژی تولید کنند یا از سلول های ما می آیند. همانطور که امروز انجام می دهند و چگونه ممکن است در آینده تغییر کنند، کار کنند.”
تحقیقات قارچی ممکن است راه را برای درمان های جدید باز کند
در این سمپوزیوم، دکتر از گروه زیست شناسی مولکولی و ژنتیک دانشگاه Acıbadem. تحقیقات قارچی که توسط دیلای هازل آیهان، عضو هیئت علمی انجام شد نیز توجه را به خود جلب کرد. دکتر اظهار داشت که در محدوده تحقیق، ژنوم گونه های قارچی را که می توانند هم گیاهان و هم انسان ها را آلوده کنند، مورد بررسی قرار دادند. دیلای هزال آیهان، عضو هیئت علمی، می گوید: “ما در تلاش هستیم تا آشکار کنیم که ژن های موجود در ساختار DNA گونه های قارچی که ضررهای اقتصادی جدی به ویژه برای کشاورزان ایجاد می کند، تعیین می کند که موجودات زنده کدام میزبان را آلوده کنند. به لطف مطالعاتی که با استفاده از روش های نسل جدید توالی ژنوم و روش های بیوانفورماتیک انجام می دهیم، هدف ما شناسایی ژن های حیاتی جدید است که باعث ایجاد عفونت در آینده می شود.”
فناوری ارگانوئیدی جایگزینی برای آزمایش های حیوانی ارائه می دهد
یکی دیگر از موضوعات برجسته در این سمپوزیوم، فناوری های ارگانوئیدی بود. ارگانوئیدها ” اندام های کوچک ” هستند که در محیط آزمایشگاهی از سلول های انسان ایجاد می شوند و مانند کپی های کوچکی از اندام های واقعی عمل می کنند. به این ترتیب، داروها و درمان ها را می توان مستقیماً روی این اندام های کوچک آزمایش کرد، نه روی حیوانات. مطالعات به ویژه در مورد ارگانوئیدهای کبد و روده امیدوار کننده است. کارشناسان می گویند که به لطف تبدیل سلول های گرفته شده از بیماران به اندام های مینیاتوری در محیط آزمایشگاهی، می توان داروها را مستقیماً روی این مدل ها آزمایش کرد و خاطرنشان می کنند که به لطف این روش می توان هم آزمایش های حیوانی را کاهش داد و هم گزینه های درمانی خاص بیمار را از قبل ارزیابی کرد. علاوه بر این، با استفاده از مدلهای ارگانوئیدی، میتوان نحوه توسعه سرطان را بهتر درک کرد و استراتژیهای درمانی را به طور مؤثرتری طراحی کرد.
هوش مصنوعی فرآیند تولید دارو را تسریع می کند
پروفسور دکتر باتو ارمان درباره نقش فزاینده هوش مصنوعی در حوزه سلامت بیان میکند که هوش مصنوعی نه تنها در فرآیندهای تشخیصی بلکه در طراحی مولکولهای دارویی جدید نیز به طور فعال مورد استفاده قرار میگیرد: «به لطف هوش مصنوعی، میتوانیم ساختارهای سه بعدی پروتئینها را پیشبینی کنیم و مولکولهای جدیدی را طراحی کنیم که حتی اثرات مولکولی آنها را بر روی این پروتئینها ایجاد نکنند. امروزه میتوانیم تحقیقاتی را انجام دهیم که در گذشته 5-6 سال طول میکشید، مثلاً در 10 دقیقه در یک محیط رایانهای، سرعتی که هوش مصنوعی برای تحقیقات به ارمغان میآورد، در سالهای آینده به نتایج شگفتانگیزی در بسیاری از زمینهها، بهویژه درمانهای سرطان منجر خواهد شد.
