واکسن‌های دوران کودکی از بیماری‌های دائمی محافظت می‌کنند!

واکسن‌ها که سیستم ایمنی را در برابر عوامل عفونی خاص آماده می‌کنند، نقش مهمی در محافظت از کودکان در برابر بیماری‌هایی دارند که می‌توانند باعث آسیب جدی و دائمی شوند. واکسن‌ها حاوی بخش‌های ضعیف یا غیرفعال شده یک میکروب خاص هستند و به سیستم ایمنی اجازه می‌دهند تا این میکروب را از قبل تشخیص داده و در برابر آن دفاع کند. بنابراین، هنگامی که فردی در آینده در معرض همان میکروب قرار می‌گیرد، سیستم ایمنی می‌تواند سریع‌تر و مؤثرتر عمل کند و از شروع بیماری جلوگیری کند یا از خفیف‌تر شدن بیماری اطمینان حاصل کند. دکتر ملتم گونش اصلان، از بخش سلامت و بیماری‌های کودکان در بیمارستان مموریال آنکارا، اطلاعاتی در مورد اهمیت واکسن‌های دوران کودکی، برنامه واکسیناسیون و سوالات متداول خانواده‌ها در چارچوب “ماه ملی آگاهی از واکسیناسیون، 1 تا 31 آگوست” ارائه داد.

واکسن‌ها محصولات بیولوژیکی هستند که با تحریک سیستم ایمنی، در برابر یک عامل عفونی خاص محافظت ایجاد می‌کنند. بیماری در اثر ورود و تکثیر میکروب‌هایی مانند ویروس‌ها، باکتری‌ها، انگل‌ها یا قارچ‌ها به بدن ایجاد می‌شود. سیستم ایمنی بدن با از بین بردن این میکروب‌ها سعی در مبارزه با بیماری دارد.

نوزادان در برابر عفونت‌ها آسیب‌پذیرتر هستند

واکسیناسیون در دوران نوزادی و کودکی از اهمیت بالایی برخوردار است. نوزادان تازه متولد شده دارای سیستم ایمنی هستند که هنوز در برابر میکروب‌های دنیای بیرون به طور کامل توسعه نیافته است. آنتی‌بادی‌های محافظی که از مادر به نوزاد از طریق جفت منتقل می‌شوند نیز در ماه‌های اول زندگی به تدریج کاهش می‌یابند. بنابراین، واکسیناسیون که در روزها و ماه‌های اول پس از تولد آغاز می‌شود، به محافظت از نوزادان و کودکانی که سیستم ایمنی آنها هنوز در حال توسعه است، در برابر بیماری‌های عفونی که می‌توانند کشنده باشند یا باعث آسیب دائمی شوند، کمک می‌کند.

واکسیناسیون نه تنها برای سلامت کودک واکسینه شده، بلکه برای سلامت عمومی نیز مهم است. واکسیناسیون بخش بزرگی از جمعیت در برابر یک عامل عفونی به شکستن زنجیره انتقال بیماری کمک می‌کند. به لطف این وضعیت که به عنوان ایمنی جمعی بیان می‌شود، می‌توان به طور غیرمستقیم از نوزادان خردسالی که هنوز واکسیناسیون خود را کامل نکرده‌اند و افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند، مانند بیماران سرطانی، در برابر عفونت‌ها محافظت کرد.

کدام واکسن‌ها در برنامه واکسیناسیون ملی گنجانده شده‌اند؟

برنامه واکسیناسیون ملی دوران کودکی؛

• دیفتری
• سیاه سرفه
• کزاز
• فلج اطفال
• سل
• سرخک
• سرخجه
• اوریون
• آبله مرغان
• هپاتیت A
• هپاتیت B
• هموفیلوس آنفولانزا نوع b
• استرپتوکوک پنومونیه

علاوه بر این موارد، واکسن آنفولانزا، واکسن روتاویروس، واکسن مننژیت، واکسن RSV و واکسن HPV از جمله واکسن‌هایی هستند که می‌توانند در گروه‌های سنی مختلف بنا به توصیه پزشک تجویز شوند.

واکسیناسیون بلافاصله پس از تولد شروع می‌شود

واکسیناسیون در نوزادان و کودکان با واکسن هپاتیت B که بلافاصله پس از تولد تجویز می‌شود، آغاز می‌شود. در حالی که سری محافظت اولیه در ۱-۲ سال اول زندگی تکمیل می‌شود، تداوم ایمنی با دوزهای یادآور که در دوره‌های مختلف در سال‌های بعدی تجویز می‌شوند، تضمین می‌شود. فرآیند واکسیناسیون در نوزادان نارس نیز از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. در نوزادان نارس، واکسن‌ها صرف نظر از سن حاملگی، بر اساس سن تقویمی آنها تجویز می‌شوند. واکسن‌ها به صورت دوزهای کامل و در فواصل مناسب تجویز می‌شوند. در اولین دوز واکسن هپاتیت B، وزن بدن نوزاد در نظر گرفته می‌شود و اولین دوز پس از رسیدن وزن بدن نوزاد به ۲۰۰۰ گرم تجویز می‌شود.

نقش خانواده‌ها در پیگیری واکسیناسیون قابل توجه است

همچنین برای خانواده‌ها بسیار مهم است که فرزندانشان را به موقع واکسینه کنند و برنامه واکسیناسیون را به طور منظم رعایت کنند. وضعیت واکسیناسیون کودکان در معاینات منظم پزشک ارزیابی و نظارت می‌شود. اگر به هر دلیلی در برنامه واکسیناسیون تأخیر وجود داشته باشد، یا اگر برخی از واکسن‌ها را نتوان به موقع تجویز کرد، فرآیند واکسیناسیون به طور کامل از بین نمی‌رود. واکسن‌های از دست رفته را می‌توان طبق برنامه جدیدی که توسط پزشک تعیین می‌شود، تکمیل کرد.

عوارض جانبی واکسن‌ها عمدتاً خفیف و موقت هستند.

در حالی که معمولاً هیچ عارضه جانبی پس از واکسیناسیون مشاهده نمی‌شود، برخی افراد ممکن است عوارض جانبی موقت و خفیفی را تجربه کنند. شایع‌ترین عوارض جانبی مرتبط با واکسن شامل قرمزی و تورم در محل تزریق، تب خفیف، سردرد، درد عضلانی و بثورات پوستی است. به ندرت، عوارض جانبی جدی‌تری مانند واکنش‌های آلرژیک ممکن است رخ دهد.

ارزیابی‌های مربوط به ایمنی واکسن‌ها از طریق فرآیندهای علمی طولانی و دقیق انجام می‌شود. واکسن‌ها پس از اتمام آزمایشات بالینی در مورد اثربخشی و ایجاد عوارض جانبی، مجوز می‌گیرند. آنها همچنین در مراحل تولید و توزیع تحت کنترل‌های بسیار دقیقی قرار می‌گیرند. واکسن‌های مورد استفاده در ترکیه شامل واکسن‌هایی هستند که توسط سازمان بهداشت جهانی (WHO)، آژانس دارویی اروپا (EMA)، سازمان غذا و داروی ایالات متحده (FDA) یا وزارت بهداشت ترکیه، آژانس دارویی و تجهیزات پزشکی ترکیه (TİTCK) مجوز گرفته‌اند.

تحقیقات علمی هیچ ارتباطی بین واکسن‌ها و اوتیسم نشان نمی‌دهد.

تصورات غلط مختلفی در مورد واکسن‌ها ممکن است گاهی اوقات در جامعه ایجاد شود. یکی از این موارد، ادعای ایجاد اختلال طیف اوتیسم توسط واکسن‌ها است. مطالعات علمی متعددی در مورد این ادعاها انجام شده و نشان داده است که هیچ ارتباطی بین واکسن‌ها و اوتیسم وجود ندارد. علائم خفیفی مانند تب و کسالت که ممکن است پس از واکسیناسیون رخ دهد، به معنای ایجاد بیماری نیست. این علائم در نتیجه پاسخ سیستم ایمنی به واکسن مشاهده می‌شوند.

واکسن‌ها برای سلامت کودک و عموم حیاتی هستند.

لازم است کودکان به طور منظم واکسن دریافت کنند و برنامه واکسیناسیون با همکاری متخصصان مراقبت‌های بهداشتی دنبال شود. برنامه‌های ایمن‌سازی یکی از مؤثرترین و اقتصادی‌ترین روش‌های مداخله در کاهش یا حذف کامل بیماری‌های عفونی است. به لطف ایمن‌سازی، سالانه جان میلیون‌ها کودک نجات می‌یابد.