خطر هاری و مواردی که در طول فرآیند پیوند عضو باید در نظر گرفت
اگرچه امروزه پیوند اعضا یکی از حیاتی ترین کاربردهای پزشکی است، اما این فرآیند خطرات و نکات جدی را به همراه دارد که نیاز به توجه دارد. خطر انتقال عفونتهای کشنده، بهویژه ویروس هاری، از طریق پیوند اعضا، یکی از نگرانیهای اصلی متخصصان مراقبتهای بهداشتی و بیماران است. در این مقاله در مورد نحوه انتقال ویروس هاری در حین پیوند اعضا، اقدامات احتیاطی که باید انجام شود و به روزترین پروتکل های پیاده سازی شده توسط سیستم های مراقبت های بهداشتی در این زمینه صحبت خواهیم کرد.
ویروس هاری و خطر عفونت
هاری معمولاً از طریق بزاق حیوانات آلوده وارد بدن می شود و سیستم عصبی مرکزی موجود در ارگانیسم آلوده را تحت تأثیر قرار می دهد و منجر به عواقب مرگبار می شود. این ویروس از طریق گاز گرفتن یا خراش حیوانات آلوده به انسان منتقل می شود. با این حال، اخیراً، انتقال ویروس هاری از طریق پیوند اعضا به یکی از جدی ترین و غیرقابل پیش بینی ترین خطرات گزارش شده در ادبیات پزشکی تبدیل شده است. زیرا ویروس می تواند قبل از ظاهر شدن علائم یا حتی زمانی که هیچ نشانه آشکاری از عفونت در حیوان اهدا کننده یا انسان وجود نداشته باشد، به اندام ها منتقل شود.
ویروس هاری چگونه از طریق پیوند اعضا منتقل می شود؟
در حین پیوند عضو، اگر عضوی که از اهداکننده آلوده گرفته میشود، حامل ویروس باشد، این ویروس نه تنها به عضو، بلکه به سیستم بیمار پیوند شده جدید نیز منتقل میشود. اندام های متصل به سیستم عصبی خطر انتقال را افزایش می دهند، به ویژه از آنجایی که ویروس هاری تمایل دارد در اندام هایی مانند بافت عصبی و بافت مغز متمرکز شود. در طی این فرآیند، ویروس میتواند هر بخشی از اندامها را قبل از اینکه علائم در اهداکننده آلوده ظاهر شود، آلوده کند. بنابراین واضح است که در صورت عدم شناسایی اهداکنندگان ناقل ویروس هاری، بیمار پس از پیوند با خطر جدی عفونت مواجه خواهد شد.
اقدامات احتیاطی در برابر پیوند اعضا و خطر ابتلا به هاری
در حوزه سلامت، پروتکل های پیشگیرانه مختلفی برای جلوگیری از خطر ابتلا به ویروس هاری ایجاد شده است. مهمترین آنها بررسی دقیق شرح حال دقیق اهداکنندگان و سابقه تماس با حیوانات و ارزیابی مناسب بودن برای هاری است. علاوه بر این، بررسی وجود ویروس ها از طریق آزمایش های آزمایشگاهی دقیق اندام ها قبل و بعد از پیوند برای کاهش احتمال عفونت حیاتی است.
به طور کلی، وجود ویروس هاری در مغز و بافت های سیستم عصبی اهداکنندگان با تکنیک های تشخیصی مولکولی پیشرفته قبل از پیوند اعضا بررسی می شود. از آنجایی که این تکنیکها میتوانند RNA ویروس را شناسایی کنند، اندامهایی که احتمال آلوده شدن آنها زیاد است، با دقت خطرناکی متمایز و حذف میشوند. علاوه بر این، تجویز پیشگیری از هاری و درمان ضد ویروسی برای گیرندگان عضو، نقش نجات دهنده ای در پیشگیری از عفونت احتمالی دارد.
مواردی که بیماران و کارکنان مراقبت های بهداشتی باید به آنها توجه کنند
بیماران باید به ویژه پس از پیوند عضو نسبت به خطر ابتلا به هاری هوشیار باشند و قبل از ظاهر شدن علائم باید فوراً به پزشک مراجعه کنند. شایع ترین علائم عبارتند از؛ علائم سیستم عصبی مانند سردرد شدید، بی قراری، تحریک پذیری، گرفتگی عضلات، خواب آلودگی و افزایش حساسیت. این علائم می توانند به سرعت پیشرفت کنند و باعث عوارض جدی مانند مشکلات تنفسی، آب هراسی و روان پریشی شوند.
از سوی دیگر، متخصصان بهداشت باید تاریخچه اهداکننده را به طور دقیق شرح دهند، در مورد سابقه تماس با حیوانات پرس و جو کنند و آزمایشات دقیق را قبل از پیوند اعضا انجام دهند. علاوه بر این، بیماران باید به طور منظم پس از پیوند تحت نظر باشند و درمان پیشگیرانه علیه ویروس هاری باید انجام شود. این نه تنها جان افراد را نجات می دهد، بلکه تضمین می کند که تیم پیوند مسئولیت های قانونی و اخلاقی خود را انجام می دهد.
روش های درمانی فعلی و موثر در برابر ویروس هاری
ویروس هاری یک عفونت کشنده است که تقریباً 100٪ بدون مراقبت پزشکی منجر به مرگ می شود.با این حال، با تشخیص زودهنگام و درمان سریع، میزان بقای بیماران به طور قابل توجهی افزایش می یابد. موثرترین درمان پس از قرار گرفتن در معرض ویروس هاری انجام می شود. واکسن هاری و ایمن سازی غیرفعالترکیبی این درمان به صورت سیستمیک و روی عضلات نزدیک ناحیه عفونی اعمال می شود و پیشرفت ویروس را متوقف می کند.
نسل بعدی تکنیک های تشخیص مولکولی و ایمونوتراپی همچنان انقلابی در درمان هاری ایجاد می کند. با این حال، با توجه به خطر انتقال هاری در پیوند اعضا، انتخاب دقیق اهداکنندگان و انجام آزمایشهای دقیق به عنوان مؤثرترین روشهای پیشگیرانه مطرح است.
نتیجه گیری و هشدارها
اگرچه پیوند اعضا یک فرصت پزشکی عالی است که جان انسان ها را نجات می دهد و کیفیت زندگی را بهبود می بخشد، اما خطر انتقال ویروس های کشنده مانند هاری را نیز به همراه دارد. بنابراین ارزیابی دقیق اهداکنندگان و گیرندگان و اعمال دقیق پروتکلهای مناسب الزامی است. ضمناً در مواردی که سابقه تماس با موجودات زنده یا حیوانات ناقل ویروس هاری وجود دارد، باید به بیماران توجه زیادی شود و اقدامات اولیه لازم انجام شود.
استراتژیهای کنونی و پروتکلهای دائماً بهروز شده توسط سیستمهای بهداشتی در برابر خطر ابتلا به هاری نقش مهمی در جلوگیری از عواقب بالقوه کشنده دارند. هر نهاد بهداشتی و متخصص باید آگاهی خود را در این زمینه افزایش دهد و آگاهی بیماران خود را در بالاترین سطح ممکن افزایش دهد.
