دکتر لاله اللهیارووا، متخصص روانپزشکی کودکان و نوجوانان، بیمارستان دانشگاه Üsküdar NPİSTANBUL، اطلاعاتی در مورد حسادت خواهر و برادر و آنچه والدین باید در این فرآیند به آن توجه کنند، ارائه کرد.
حسادت ممکن است به عوامل محیطی، خود کودک، خلق و خو یا محدوده سنی او مربوط باشد!
دکتر اظهار داشت که حسادت خواهر و برادر موضوعی است که تقریباً در هر جلسه با خانواده ها مطرح می شود. لاله اللهیارووا: “چون حتی اگر این یک اختلال روانپزشکی نباشد، این وضعیتی است که تقریباً در هر خانواده با علائم متفاوت دیده می شود.” او گفت.
دکتر حسادت خواهر و برادر را فرآیندی تعریف می کند که باید در جریان طبیعی زندگی رخ دهد. اللهیارووا گفت: “کودکی که تا زمانی که خواهر یا برادرش به دنیا بیاید، محبت و توجه والدین را به تنهایی دریافت کرده است، باید آن را با کسی در میان بگذارد. کودکان همیشه واکنش مشابهی نشان نمی دهند؛ عوامل زیادی وجود دارد که تعیین می کند وقتی خواهر یا برادرشان به دنیا می آیند، چه واکنشی نشان خواهند داد. این عوامل ممکن است محیطی باشد، مربوط به خود کودک، خلق و خو یا محدوده سنی او.” او گفت.
حسادت خواهر و برادر در کودکان 1.5 تا 3.5 ساله بیشتر است!
با اشاره به اینکه کودک، به خصوص در سنین 1.5 تا 3.5 سالگی، پس از به دنیا آمدن خواهر و برادرش، بیشتر احساس حسادت خواهر و برادری می کند. لاله اللهیارووا گفت: “دلیل اولیه این امر این است که حافظه دائمی در کودکان پس از دو سالگی شکل می گیرد. کودکی که خواهر و برادر دارد ممکن است این تصور را داشته باشد که هرگز از او مراقبت نشده است و کودک تازه متولد شده همیشه تحت مراقبت است.” او گفت.
دکتر اللهیارووا با یادآوری اینکه کودک در این محدوده سنی همچنان با والدین خود رابطه وابسته دارد و نیازهای او مانند توجه، امنیت و تغذیه را باید توسط والدین برآورده کند، ادامه داد:
“در میان گذاشتن این نیازها با نوزادی که نیازهای بیشتری دارد برای کودک چالش برانگیز است. اختلاف سنی شش سال یا بیشتر نیز یک عامل خطر برای حسادت خواهر و برادر است. کودکی که برای مدت طولانی به تنهایی مورد توجه و محبت قرار گرفته است، ممکن است پس از مدت ها در تقسیم آن با کسی مشکل داشته باشد. محدوده سنی که در آن حسادت خواهر و برادر ممکن است شدت کمتری داشته باشد. عوامل بسیاری مانند نگرش والدین و خلق و خوی کودک بر این روند تأثیر می گذارد.
حسادت خواهر و برادر یک موقعیت طبیعی است. مهم مدیریت سالم است!
دکتر اظهار داشت که واکنش کودکانی که حسادت خواهر و برادری را تجربه می کنند ممکن است متفاوت باشد. لاله اللهیارووا: “بعضی از کودکان ممکن است خواهر یا برادر خود را نادیده بگیرند و طوری رفتار کنند که انگار وجود ندارند. این به این معنی نیست که هیچ واکنشی وجود ندارد، ممکن است با کودکی روبرو باشیم که نمی تواند احساسات خود را بیان کند.” او گفت.
دکتر اشاره می کند که برخی از کودکان می توانند با اعمال خشونت فیزیکی علیه خواهر و برادر خود احساسات خود را بیان کنند، در حالی که برخی دیگر می توانند احساسات خود را با کلماتی مانند “کاش نمی آمدی” یا “کاش خواهر یا برادر نداشتم” ابراز کنند. اللهیارووا گفت: “مدیریت این فرآیند بسیار مهم است. نکاتی وجود دارد که والدین باید قبل و بعد از تولد خواهر و برادر به آن توجه کنند. حسادت خواهر و برادر یک موقعیت طبیعی است، اما کودک باید یاد بگیرد که این احساس را به روشی سالم پردازش کند. در غیر این صورت ممکن است شرایط رقابتی مشابهی را در مدرسه یا در زندگی آینده خود تجربه کند.” بیانیه را بیان کرد.
در روند مدیریت حسادت باید واقع بین بود!
قبل از به دنیا آمدن خواهر و برادر، مهم است که کودک را زیاده روی نکنید و وقتی تک فرزند است به همه چیزهایی که او می خواهد عمل کنید. دکتر هشدار داد. اللهیارووا اظهار داشت که در صورت وجود برنامه بارداری یا بارداری، اطلاع رسانی به کودک از این وضعیت و آماده سازی کودک بسیار مهم است.
دکتر اللهیارووا با تاکید بر لزوم واقع بین بودن در این فرآیند گفت:
وی ادامه داد: به جای جملاتی مانند “همبازی خواهی داشت، با هم بازی می کنی”، باید به کودک توضیحات ملموس و واقع بینانه داد، مانند “کوچک بودی به تو اینطور غذا می دادیم و پوشک می دادیم و او هم همینطور خواهد بود”. این درست نیست که بعد از تولد خواهر و برادر به فرزند بزرگتر برچسب حسادت بزنیم. وقتی کودک می گوید “کاش آنجا نبود” یا “از آن متنفرم”، به جای شرمساری یا سرزنش، گوش کنید، درک کنید و بگویید “گاهی من هم خسته می شوم، گاهی هم عصبانی می شوم. این یعنی ما آن را دوست نداریم باید این پیام را داد که «نمیآید». باید به کودک گفت که هم عشق و هم خشم را نسبت به یک فرد می توان احساس کرد.
اجتناب از مقایسه بسیار مهم است. تعیین مسئولیت با عباراتی مانند «تو بزرگ هستی» یا «تو کوچک هستی» درست نیست. “در حالی که حتی والدین در مدیریت این فرآیند مشکل دارند، انتظار اینکه کودک به تنهایی این امر را مدیریت کند غیرواقعی است.”
حفظ تعادل مهم است!
دکتر خاطرنشان کرد: وقتی بین کودکان دعوا می شود، والدین نباید نقش تنبیهی یا جانبی ایفا کنند. لاله اللهیارووا گفت: “بدون جانبداری، می توان راهنمایی هایی از جمله “شما باید در این مورد توافق کنید؛ یا با هم بازی می کنید یا به نوبت” ارائه می شود. در صورت لزوم می توان محدودیت هایی را به طور مساوی برای هر دو کودک تعیین کرد. نکته مهم در اینجا حفظ تعادل است.” او گفت.
دکتر همچنین اظهار داشت که گاهی اوقات با وجود همه نگرش های صحیح، این روند می تواند دشوار باشد. اللهیارووا گفت: “حتی اگر والدین همه چیز را درست انجام دهند، ممکن است همیشه به نتیجه مطلوب نرسد. با این حال، می توان از حمایت حمایت کرد. اینکه آیا حمایت برای کودکی که حسادت خواهر و برادری را تجربه می کند مورد نیاز است یا خیر بستگی به موقعیت هایی دارد. اگر کودک احساسات خود را سرکوب کند یا پس از تولد خواهر یا برادری پسرفت نشان دهد، مهم است که حمایت دریافت کنید. دوباره پوشک می زند، به تنهایی غذا نمی خورد یا از او یک پستانک می خواهد. رفتار خشونت آمیز ممکن است به حمایت حرفه ای نیز نیاز داشته باشد.» او گفت.
هدف پایان دادن به حسادت نیست، بلکه آموزش نحوه برخورد سالم با رقابت به کودک است!
دکتر تاکید می کند که در این فرآیند والدین نباید نگرشی از خود نشان دهند که از کودک کوچکتر در مقابل بزرگتر محافظت کند یا کودک بزرگتر را طرد کند. لاله اللهیارووا: “رابطه بین فرزندان باید زیر نظر والدین حفظ شود؛ البته باید به کودک بزرگتر نیز مسئولیت داده شود و احساس کند که او عضوی از خانواده است. مثلاً از او بخواهیم پوشک کودک را بیاورد یا کارهای کوچکی را در حین شیر دادن به او بدهیم، ممکن است در این زمینه مفید باشد.” او گفت.
دکتر الله یارووا با به اشتراک گذاشتن این اطلاعات که نگرش والدین در طول فرآیند حمایت روانپزشکی مورد مطالعه قرار می گیرد و بازی درمانی را می توان برای کودک توصیه کرد، سخنان خود را اینگونه به پایان رساند:
“بازی زبان کودک است. کودک احساساتی را که نمی تواند از طریق بازی بیان کند منعکس می کند. ظهور و پذیرش احساسات سرکوب شده در بازی کودک را قادر می سازد تا در زندگی واقعی سالمتر با این احساسات کنار بیاید.”
هدف در اینجا حذف کامل حسادت خواهر و برادر نیست. رقابت همیشه وجود خواهد داشت. نکته مهم این است که این رقابت را در سطحی قابل مدیریت نگه دارید و به کودک یاد دهید که با موقعیت های رقابتی که در زندگی بعدی با آن مواجه می شود کنار بیاید. رقابت با خواهر و برادر در خانه در واقع تجربه ای است که کودک را برای زندگی آماده می کند.
